ПББ: Қазақ тілі мен әдебиеті
«Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні бойынша 2026 жылғы сынама ПББ (бұрынғы НКТ) тесті — ҰТО форматында, қателерді талдаумен
2026 ПББ сынама тесті
Қазақ тілі мен әдебиеті
Тестілеу тілі
Қазақ тілі + Қазақ әдебиеті
- Тапсырмалар
- 50 (1 жауапты 40, контекстік 10)
- Уақыт (ҰТО нормасы)
- 80 минут
- «Педагог» шегі
- 50-ден 25 (50%)
- ҰТО спецификациялары
- 2 пән (20 тақырып)
Тарифтер мен бағалар
Қалай төлеу керек — Kaspi арқылы төлеу нұсқаулығы. Төлемнен кейін қолжетімділік осы бетте бірден ашылады.
«Қазақ тілі мен әдебиеті» пәні бойынша ПББ-ге қалай дайындалу керек
«Қазақ тілі мен әдебиеті» бетінде ҰТО-ның екі спецификациясы жиналған: «Қазақ тілі» және «Қазақ әдебиеті». Әрқайсысы бойынша ПББ (бұрынғы НКТ) тесі 50 тапсырмадан тұрады, 40-ы бір жауапты, 10-ы мәнмәтіндік, уақыты 80 минут. Тіл тесі фонетика, лексика, морфология және синтаксис бойынша білімді тексерсе, әдебиет тесі бағдарламадағы шығармаларды Абайдан Мағауинге дейін қамтиды.
Кім тапсырады
- Қазақ тілінде оқытатын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті мұғалімдері.
- Мектепке «педагог» санатымен жұмысқа тұру үшін ПББ тапсыратын филология мамандығының өтілсіз түлектері.
- Үзілістен кейін жұмысқа оралып, ПББ-ны қайта тапсыратын мұғалімдер.
- Қай тесті таңдарын анықтап жүрген педагогтер: қазақ тілінде оқытпайтын мектептердің мұғалімдеріне басқа, біріктірілген тест керек.
Жиі кездесетін қателер
- Қазақ тілінде оқытпайтын мектептерге арналған тесті таңдап алу немесе керісінше.
- Сабақтас құрмаластың шартты, қарсылықты, мезгіл, себеп бағыныңқыларын шатастыру.
- Әдебиетке қысқаша мазмұнмен дайындалу: сұрақтар шығарманың егжей-тегжейіне сүйенеді.
- Ежелгі әдебиет пен жыраулар поэзиясын өткізіп алу.
- Соңындағы екі мәнмәтінге уақыт қалдырмау.
Неге көңіл бөлу керек
- Қазақ тілі: синтаксис, құрмалас сөйлем түрлері
- Салалас пен сабақтас құрмаластың барлық түрі, сөз тіркесінің байланысу тәсілдері, төл сөз бен төлеу сөз. Спецификацияның бірнеше бөлімі синтаксиске арналған, ұпай көбіне осында жоғалады.
- Қазақ тілі: фонетика және орфографиялық норма
- Дауысты және дауыссыз дыбыстардың емлесі, үндестік заңы, шылау емлесі. Ереже таныс болса да, нақты мысалда қателесу оңай.
- Қазақ тілі: лексика
- Неологизм, термин, диалект, кәсіби және көнерген сөздер, эвфемизм, дисфемизм, табу, фразеологизм. Ұғымдардың шекарасы жақын, сондықтан анықтамаларды дәл білу керек.
- Қазақ әдебиеті: «Абайды оқы, таңырқа!»
- Абайдың өлеңдері мен қара сөздері жеке бөлім болып берілген. Сұрақтар нақты шығарма мен оның мазмұнын білуді талап етеді.
- Қазақ әдебиеті: «Көнеден жеткен жәдігерлер» және «Дананың сөзі – ақылдың көзі»
- «Қыз Жібек», «Күлтегін» жыры, жыраулар поэзиясы, Қорқыт пен Ясауи мұрасы. Ежелгі әдебиетке көп мұғалім аз уақыт бөледі, ал спецификацияда оған екі бөлім арналған.
Дайындық жоспары
- Қай тесті тапсыратыныңызды анықтап, тегін демо-нұсқаны дәл сол бойынша шешіңіз.
- Тілге құрмалас сөйлем түрлерінің кестесін жасаңыз: түрі, жалғаулығы немесе тұлғасы, бір мысал.
- Әдебиетке спецификациядағы шығармалар тізімін алып, әр бөлім бойынша авторларды, кейіпкерлерді және негізгі идеяны жазып шығыңыз.
- Абай мен жыраулар поэзиясынан үзінділерді қайта оқыңыз: мәнмәтіндік сұрақтар нақ мәтінге құрылады.
- Спецификация бойынша тренажерде 80 минуттық толық нұсқалар шешіп, әр жолы қателерді талдауды қарап шығыңыз.
- Мәнмәтіндік тапсырмаларды бөлек жаттықтырыңыз: тілде мәтін, әдебиетте үзінді беріледі, әрқайсысына бес сұрақ.
Сұрақтар мен жауаптар
Қазақ тілі мен әдебиеті бойынша ПББ-де қанша тапсырма, қанша уақыт?
Әр спецификация бойынша 50 тапсырма: 40-ы бір жауапты, 10-ы мәнмәтіндік. Уақыты 80 минут.
Қазақ тілі бойынша шекті балл қандай?
«Педагог» санаты үшін 50-ден 25 балл (50%), әдебиетте де солай. Модераторға 30, сарапшыға 35, зерттеушіге 40, шеберге 45 балл қажет.
Бұл тест қай тілде өтеді?
Қазақ тілі мен қазақ әдебиеті бойынша тест қазақ тілінде өтеді.
Бұл тест «Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті» тесінен несімен ерекшеленеді?
Ол орыс және басқа тілде оқытатын мектептердегі мұғалімдерге арналған біріктірілген тест. Ал мұнда қазақ тілінде оқытатын мектептерге арналған тіл мен әдебиет спецификациялары берілген.
Қазақ тілі тесі жауаптарымен бар ма?
Сайтта ҰТО спецификациялары бойынша жаттығу нұсқалары жауаптарды талдаумен берілген. Нақты емтихан сұрақтарын біз жарияламаймыз.
Тексерілді: 2026-11-20
ПББ тест спецификациясы: Қазақ тілі мен әдебиеті
Қазақ тілі
«Қазақ тілі» бойынша Педагогтердің білімін бағалауға арналған тест спецификациясы
- Тапсырмалар
- 50 (бір дұрыс жауаппен 40, 10 мәнмәтіндік — 2 мәнмәтін бойынша)
- Тестілеу уақыты
- 80 минут
- «Педагог» шекті деңгейі
- 50-ден 25 (50%)
- Қиындық деңгейлері
- A — 26%, B — 60%, C — 14%
- 01.Мәдениет: тіл және қарым- қатынас. Фонетика
- Дауысты, дауыссыз дыбыстардың емлесі. Үндестік заңы. Дыбыс үндестігі. Орфографиялық норма
- 02.Отбасылық дәстүрлер мен мерекелер. Лексика
- Сөз және оның мағынасы. Омоним. Синоним. Антоним. Сөздердің жасалу жолдары
- 03.Көлік және жол белгілері. Адамның сырт келбеті мен мінезі. Морфология
- Сөздің жасалу жолдары. Зат есім. Зат есімнің мағыналық түрлері. Зат есімнің түрленуі. Сан есім.Сан есімнің мағыналық түрлері. Сан есімнің заттануы.Сын есім. Сын есімнің мағыналық түрлері.Сын есімнің шырайлары. Сын есімнің заттануы. Есімдік, оның мағыналық түрлері
- 04.Аспан әлемінің құпиялары. Синтаксис
- Төл сөз. Автор сөзі. Төлеу сөз. Төл сөзді төлеу сөзге айналдыру жолдары
- 05.Астана – мәдениет пен өнер ордасы. Тарихи тұлғалар. Денсаулық – зор байлық. Лексика
- Неологизм сөздер. Термин сөздер. Диалект сөздер. Кәсіби сөздер. Көнерген сөздер. Эвфемизм. Дисфемизм. Табу. Фразеологизм. Мақал-мәтелдер
- 06.Қазақ халқының әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлері. Наурыз. Көшпенділер мәдениеті. Орфография. Музыка өнері және қазақтың киелі домбырасы. Қазақстандағы ұлттар достастығы. Жеңіс күні. Ұлы ерлікке тағзым. Морфология.
- Үстеу. Үстеудің мағыналық түрлері. Шылаудың емлесі. Орфографиялық норма. Етістіктің шақ түрлері. Рай түрлері Еліктеуіш сөз. Бейнелеуіш сөз. Одағай. Одағай түрлері. Оқшау сөздің түрлері. Оқшау сөздердің қызметі
- 07.Ғарышты игеру жетістіктері. Қазақстанда жойылып бара жатқан жануарлар мен өсімдіктер. Қоршаған орта және энергия ресурстары Жасөспірім және заң. Синтаксис
- Сөз тіркесінің байланысу тәсілдері. Сөз тіркесінің байланысу түрлері. Сөз тіркесінің түрлері. Сөйлем мүшелері. Сөйлемнің бірыңғай мүшелері. Айқындауыш мүшелері. Сөйлемнің айтылу мақсатына қарай түрлері. Жай сөйлемнің түрлері. Синтаксис
- 08.Адам құқығы мен бостандығы. Отбасы және демографиялық өзгеріс. Биотехнология және гендік инженерия келешегі.
- Ыңғайлас салалас. Себеп-салдар салалас. Қарсылықты салалас. Түсіндірмелі салалас. Талғаулы салалас. Кезектес салалас
- 09.Бұқаралық ақпарат құралдары. Синтаксис
- Шартты бағыныңқы сабақтас. Қарсылықты бағыныңқы сабақтас. Мезгіл бағыныңқы сабақтас. Себеп бағыныңқы сабақтас. Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас. Мақсат бағыныңқы сабақтас
- 10.Адамзат дамуының жаһандық мәселелері. Сәулет өнері. Тілдік жүйе және норма
- Сөз қолданысындағы ерекшеліктер және стиль. Ғылыми әдебиет тілінің ерекшеліктері Жаңа қолданыстағы сөздер. Ғылыми және ғылыми-көпшілік стиль атаулары
Қазақ әдебиеті
«Қазақ әдебиеті» бойынша Педагогтердің білімін бағалауға арналған тест спецификациясы
- Тапсырмалар
- 50 (бір дұрыс жауаппен 40, 10 мәнмәтіндік — 2 мәнмәтін бойынша)
- Тестілеу уақыты
- 80 минут
- «Педагог» шекті деңгейі
- 50-ден 25 (50%)
- Қиындық деңгейлері
- A — 26%, B — 60%, C — 14%
- 01.Тәрбиенің қайнар бұлағы
- Дулат Бабатайұлы «О, Ақтан жас, Ақтан жас». Ыбырай Алтынсарин «Атымтай Жомарт», «Қыпшақ Сейітқұл», «Дүние қалай етсең табылады? А.Байтұрсынұлы «Егіннің бастары».Б. Соқпақбаев «Менің атым Қожа» хикаяты. М. Қабанбай «Бауыр» әңгімесі. «Керқұла атты Кендебай» ертегісі, «Қобыланды батыр» жыры. Асан қайғы «Асан қайғының жерге айтқан сыны» аңызы
- 02.Туған жерім -аялы алтын бесігім
- «Аяз би» ертегісі, «Алып Ер Тұңға» жыры. Әл Фараби «Қашықтасың туған жер», «Тіршілікте құрыштай бол төзімді». Доспамбет жырау «Айналайын, Ақ Жайық», «Қоғалы көлдер, қом сулар»
- 03.Абайды оқы, таңырқа!
- Абай Құнанбайұлы «Ғылым таппай мақтанба» «Отыз бірінші қара сөз», «Бірінші сөз», «Жетінші сөз» «Қалың елім, қазағым, қайран жұртым». «Масғұт» поэмасы. «Сегіз аяқ». «Өлең – сөздің патшасы, сөз сарасы». «Көңілім қайтты достан да, дұшпаннан да». «Сабырсыз, арсыз, еріншек». «Қалың елім. «Қазағым, қайран жұртым». «Болыс болдым, мінеки». «Лай суға май бітпес қой өткенге» өлеңдері. Он жетінші қарасөз. Отыз екінші қарасөз. Отыз үшінші қарасөз. «Ескендір» поэмасы
- 04.Мен балаң жарық күнде сәуле қуған...
- С. Торайғыров «Шығамын тірі болсам адам болып», «Шәкірт ойы». С. Мұратбеков «Жусан иісі». О. Бөкей «Тортай мінер ақбоз ат». Қалмақан Әбдіқадыров «Қажымұқан»
- 05.Көнеден жеткен жәдігерлер
- «Қыз Жібек» жыры, «Күлтегін» жыры, Жиембет жырау. «Еңсегей бойлы Ер Есім», Қазтуған жырау «Қазтуғанның қонысымен қоштасуы»
- 06.Балалар мен үлкендер
- М. Жұмабаев «Батыр Баян». М. Әуезов «Көксерек». Қ. Қайсенов «Жау тылындағы бала». С. Сарғасқаев «Тәмпіш қара». М.Шаханов «Нарынқұм зауалы». Т. Әбдіков «Қонақтар»
- 07.Дананың сөзі – ақылдың көзі
- Қорқыттың нақыл сөздері. «Байбөрі баласы Бамсы-Байрақ туралы жыр». Ахмет Йассауи «Даналық кітабы». Ақтамберді жырау «Балаларыма өсиет». «Күлдір-күлдір кісінетіп». Шалкиіз жырау «Би Темірге бірінші толғауы»
- 08.Көркем әдебиет және эпикалық сарын
- Мұрат Мөңкеұлы «Үш қиян», «Сарыарқа». Ш. Құдайбердіұлы «Еңлік- Кебек», «Жастарға» дастаны. М. Дулатов «Бақытсыз Жамал» романы. Б. Момышұлы «Ұшқан ұя» әңгімесі. Д. Исабеков «Әпке» драмасы. М. Мақатаев «Аққулар ұйықтағанда» поэмасы
- 09.Тарихи шындық пен көркемдік шешім
- С. Сейфуллин «Сыр сандық» өлеңі. Т. Ахтанов «Күй аңызы» әңгімесі. Ж. Сахиев «Айдағы жасырынбақ». «Дабыл» фантастикалық әңгімелері. Р. Мұқанова «Мәңгілік бала бейне». Нысанбай жырау «Кенесары – Наурызбай». Махамбет Өтемісұлы «Мен, мен, мен едім», «Бағаналы терек». Ш.Уәлиханов «Ыстықкөл күнделігі». Оразақын Асқар «Шетте жүрген бауырларға» өлеңі. А. Кемелбаева «Шашты әңгімесі». Т. Сұлтанбеков «Көшпелі алтын» ғылыми фантастикалық әңгімесі. М. Сәрсеке «Қаныш Сәтбаев» роман-эссе. Жүсіпбек Аймауытов «Ақбілек» романы. О. Бөкей «Атау кере» повесі. Ж. Әбдірашев «Дала, сенің ұлыңмын» өлеңі. Қ. Мырзалиев «Қызыл кітап» поэмасы. С. Балғабаев «Тойдан қайтқан қазақтар» комедиялық драмасы
- 10.Аңызбен өрілген көркем сөз. Заман шындығы
- М. Мағауин «Шақан-шері» романы. «Ш. Айтматов «Алғашқы ұстаз» повесі. Ұ.Есдәулет «Біз - түркілерміз». Қ.Жұмаділов «Тағдыр» романы. Ш.Құсайынов «Томирис» дарамасы. Ш.Мұртаза «Тәуекел той» әңгімесі. І.Есенберлин «Қаһар» романы. А.Сүлейменов «Бесатар» повесі. Қ.Аманжолов «Өзім туралы» өлеңі. С.Елубай «Жалған дүние» романы. Б. Мұқай «Өмірзая» романы. Лира Қоныс «Тиын» әңгімесі. Ә.Кекілбаев «Аңыздың ақыры» повесі. Ш. Мұртаза «Бесеудің хаты» драмасы. Ж. Бөдеш «Жалғыз» поэмасы. Т.Әсемқұлов «Бекторының қазынасы» әңгімесі. Эрнест Хемингуэй «Шал мен теңіз» повесі М. Әуезов «Абай жолы» роман-эпопеясы
